U bent gestart als zelfstandige met een eenmanszaak. De zaken gaan goed, de facturen worden betaald en de bankrekening groeit. Tot de afrekening van de belastingen valt en u slikt: in de personenbelasting geeft u van elke extra euro al snel de helft af. Uw collega's hebben allemaal een BV. Is het gras groener aan de overkant, en vanaf welke winst loont de overstap naar een vennootschap? De cijfers, nuchter bekeken.
Eenmanszaak of vennootschap: het verschil in één tabel
Voor we in de belastingtarieven duiken, eerst het volledige plaatje. De keuze gaat over meer dan alleen fiscaliteit.
| Criterium | Eenmanszaak | Vennootschap (BV) |
|---|---|---|
| Belasting | Personenbelasting, progressief tot 50% op de volledige winst, plus gemeentebelasting en sociale bijdragen | Vennootschapsbelasting 25%, onder voorwaarden 20% op de eerste 100.000 euro. Privé uitkeren wordt apart belast (loon of dividend) |
| Aansprakelijkheid | Onbeperkt: schuldeisers kunnen aan uw privévermogen (met bescherming van de gezinswoning via de notaris) | Beperkt tot uw inbreng, behalve bij een bestuursfout, persoonlijke borgstelling of een te licht financieel plan |
| Kosten | Laag: geen notaris, eenvoudige boekhouding, geen jaarrekening | Notaris en financieel plan bij oprichting, daarna enkele duizenden euro's per jaar extra (boekhouding, neerlegging, publicaties) |
| Administratie | Enkelvoudige boekhouding, één belastingaangifte | Dubbele boekhouding, jaarrekening neerleggen bij de NBB, algemene vergadering, aparte aangifte vennootschapsbelasting, UBO-register |
| Uitstraling | Prima voor freelancers en kleinhandel, soms een nadeel bij grote klanten en aanbestedingen | Professioneler, makkelijker om partners of investeerders aan boord te halen en het bedrijf later over te dragen |
Hoe wordt een eenmanszaak belast?
In een eenmanszaak zijn u en uw bedrijf één pot nat. De volledige winst is uw inkomen en wordt belast in de personenbelasting, met progressieve schijven die oplopen tot 50%. Voor inkomstenjaar 2025 zit u vanaf een belastbaar inkomen van ongeveer 48.000 euro in die hoogste schijf. Daar komt nog de gemeentebelasting bovenop (meestal 7 tot 9% van de verschuldigde belasting) en de sociale bijdragen van ongeveer 20,5% op uw netto beroepsinkomen.
Het gevolg: van elke extra euro boven die grens houdt u grofweg 40 cent over. U wordt, kort gezegd, gestraft voor succes. Zolang u die winst toch volledig nodig heeft om van te leven, is dat niet erg: dat inkomen zou u in een vennootschap ook als loon moeten uitkeren en dus ook in de personenbelasting betalen. Het probleem begint pas als u meer verdient dan u privé uitgeeft.
Hoe wordt een vennootschap belast?
Een vennootschap is een aparte rechtspersoon met een eigen belastingregime. De winst wordt belast in de vennootschapsbelasting tegen een vlak tarief van 25%. Kleine vennootschappen betalen onder voorwaarden 20% op de eerste 100.000 euro winst. De belangrijkste voorwaarden:
- Het is een kleine vennootschap volgens de groottecriteria (niet meer dan één van: 50 werknemers, 11,25 miljoen euro omzet, 6 miljoen euro balanstotaal).
- De vennootschap kent aan minstens één bedrijfsleider een loon toe van minstens 45.000 euro, of een loon dat minstens gelijk is aan het belastbaar resultaat. Dat bedrag wordt opgetrokken naar 50.000 euro.
- De aandelen zijn voor meer dan de helft in handen van natuurlijke personen.
Dat verlaagd tarief is dus geen automatisme: u moet uzelf een behoorlijk loon uitkeren, en dat loon wordt gewoon in de personenbelasting belast. Het fiscale voordeel van de vennootschap zit in de winst die bovenop dat loon overblijft.
Geld uit de vennootschap halen
Winst die in de vennootschap blijft, is geld van de vennootschap, niet van u. Wilt u het privé, dan betaalt u een tweede keer. De belangrijkste routes:
| Route | Tarief | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Loon als bedrijfsleider | Personenbelasting tot 50% plus sociale bijdragen | Aftrekbaar voor de vennootschap; nodig voor het 20%-tarief en voor uw pensioenopbouw |
| Gewoon dividend | 30% roerende voorheffing | Bovenop de vennootschapsbelasting die al betaald is |
| VVPR-bis dividend | 15% roerende voorheffing | Onder voorwaarden, voor aandelen van kleine vennootschappen uitgegeven tegen inbreng in geld sinds 2013, na een wachtperiode |
| Liquidatiereserve | 10% bij aanleg, 5% bij uitkering na 5 jaar (samen ongeveer 13,6%) | Voor reserves aangelegd vanaf 2026 wordt de wachttijd 3 jaar en de extra heffing 6,5%. Bij vereffening van de vennootschap: geen extra heffing |
Rekenvoorbeeld: 10.000 euro extra winst
Stel dat u al een inkomen heeft dat u in de hoogste schijf brengt, en u maakt 10.000 euro extra winst die u niet nodig heeft om van te leven.
| Structuur | Belasting en bijdragen | Wat u overhoudt |
|---|---|---|
| Eenmanszaak (hoogste schijf) | ongeveer €6.000 (sociale bijdragen, 50% belasting en gemeentebelasting) | ongeveer €4.000 privé |
| Vennootschap, winst blijft in de zaak | €2.000 (20%) | €8.000 in de vennootschap, om te investeren of te sparen |
| Vennootschap, later privé via liquidatiereserve | €2.000 plus ongeveer €1.100 bij uitkering | ongeveer €6.900 privé, na de wachtperiode |
De cijfers zijn afgerond en hangen af van uw gemeente en uw sociaal statuut, maar het principe is duidelijk: op winst die u kunt laten zitten, scheelt het pakweg 3.000 euro per 10.000 euro. Op winst die u meteen als loon opneemt, scheelt het bijna niets.
Wanneer overstappen? Het kantelpunt
Een vennootschap kost geld. U moet dus genoeg winst maken om die extra kosten goed te maken én om effectief geld in de vennootschap te kunnen laten. De vuistregel die de meeste accountants hanteren:
Waarom een vork en geen exact bedrag? Omdat het van uw situatie afhangt:
- Uw privébehoefte: heeft u 35.000 euro netto per jaar nodig om te leven, dan kunt u bij 70.000 euro winst een stevig deel oppotten. Heeft u 60.000 euro nodig, dan blijft er weinig over en verschuift het kantelpunt naar boven.
- Uw gezinssituatie: een partner zonder inkomen (huwelijksquotiënt) of kinderen ten laste verlagen uw personenbelasting en maken de eenmanszaak langer interessant.
- De extra kosten: enkele duizenden euro's per jaar moeten eerst terugverdiend worden.
- Uw horizon: wie over tien jaar wil verkopen of overdragen, bouwt beter nu al eigen vermogen op in een vennootschap, eventueel met een holding erboven.
En vergeet de niet-fiscale redenen niet. Een aannemer met grote werven, een consultant die aansprakelijk kan worden gesteld voor advies, of twee vrienden die samen een zaak starten: voor hen is de beperkte aansprakelijkheid of de mogelijkheid om aandelen te verdelen vaak belangrijker dan het belastingtarief.
Kosten en verplichtingen van een vennootschap
Voor u de stap zet, houdt u best rekening met wat erbij komt kijken:
- Oprichting: een notariële akte en een financieel plan dat aantoont dat uw aanvangsvermogen toereikend is. Een BV heeft geen minimumkapitaal meer, maar een te licht financieel plan kan uw aansprakelijkheid bij een faillissement in de eerste drie jaar vergroten.
- Boekhouding: een dubbele boekhouding, met een jaarrekening die u elk jaar moet neerleggen bij de Nationale Bank, uiterlijk zeven maanden na het einde van het boekjaar. Te laat neerleggen kost een tariefverhoging van enkele honderden euro's, oplopend.
- Publiciteit: uw jaarrekening is publiek. Wie u opzoekt op Jaarrekening.be, ziet uw eigen vermogen, uw winst en (bij een verkort of microschema) uw brutomarge. Dat is een nadeel als u discretie wilt, maar een voordeel als klanten of banken u willen screenen.
- Formaliteiten: een jaarlijkse algemene vergadering, benoemingen en statutenwijzigingen publiceren in het Belgisch Staatsblad, het UBO-register invullen en jaarlijks bevestigen.
Managementvennootschappen herkennen op Jaarrekening.be
Veel consultants, IT'ers en marketeers die de overstap al maakten, werken vanuit een eenmans-BV, ook wel managementvennootschap genoemd. Wilt u weten hoe uw concurrenten of collega's het aanpakken? Zoek ze op sector en regio met uitgebreid zoeken. Ze hebben een herkenbaar profiel:
| Kenmerk | Waar te vinden | Wat u ziet |
|---|---|---|
| NACE-activiteit | Tabblad Overzicht | Vaak 70.20 (adviesbureaus op het gebied van bedrijfsvoering en managementadvies) of 62.10 (ontwerpen van computerprogramma's) |
| Werknemers | Tabblad Kerncijfers, sociale balans | 0 of 1 VTE: de bedrijfsleider is meestal geen werknemer maar zelfstandig bestuurder |
| Bestuurders | Tabblad Bestuurders | Eén persoon, die tegelijk oprichter en zaakvoerder is |
| Brutomarge | Tabblad Kerncijfers | Hoog in verhouding tot de kosten: ze verkopen hun eigen tijd |
| Eigen vermogen | Tabblad Kerncijfers | Groeit jaar na jaar: de winst blijft in de vennootschap tot de wachtperiode voor VVPR-bis of de liquidatiereserve voorbij is |
Samengevat
De eenmanszaak wint op eenvoud en kosten, de vennootschap op belastingdruk bij hogere winst, aansprakelijkheid en uitstraling. Het fiscale voordeel bestaat alleen voor winst die u in de vennootschap kunt laten. Verdient u jaar na jaar meer dan u privé uitgeeft en zit u in de buurt van 60.000 tot 80.000 euro nettowinst, dan is het tijd om met uw accountant een simulatie te maken.
Kijk intussen eens naar uw eigen cijfers van vorig jaar, en zoek een paar succesvolle concurrenten op. Hebben zij de stap naar een BV al gezet en bouwen ze eigen vermogen op? Dan weet u dat u niet de enige bent die deze rekensom maakt.
