Op elk KBO-uittreksel, in elke sectorstatistiek en in veel subsidiedossiers duikt hij op: de NACE-code. Toch weten weinig ondernemers precies wat die cijfers betekenen, waar ze vandaan komen en hoe betrouwbaar ze zijn. In dit artikel leest u hoe een NACE-code is opgebouwd, waar u de code van een bedrijf opzoekt, hoe u alle bedrijven met een bepaalde activiteit vindt en wanneer u de code van uw eigen zaak beter aanpast.
Wat is een NACE-code?
NACE staat voor "Nomenclature statistique des activités économiques dans la Communauté européenne". Het is de Europese standaard om economische activiteiten in te delen, zodat sectorstatistieken in Lissabon en in Leuven op dezelfde manier worden opgesteld. Elke lidstaat mag die lijst verfijnen. België doet dat met een vijfde cijfer, en die Belgische versie heet NACE-BEL.
Sinds 2025 geldt NACE-BEL 2025, de Belgische vertaling van de vernieuwde Europese nomenclatuur (NACE Rev. 2.1). Ze vervangt NACE-BEL 2008, die zeventien jaar meeging en de digitale economie nauwelijks kende. De Kruispuntbank van Ondernemingen heeft de activiteiten van alle ingeschreven ondernemingen automatisch omgezet. Voor de meeste bedrijven veranderde er weinig, maar een aantal bekende codes kreeg een nieuw nummer of werd samengevoegd. Een lijst met codes van vóór 2025 is dus niet zomaar bruikbaar.
Elke onderneming die in de KBO staat, dus ook een eenmanszaak of een vzw, heeft minstens één hoofdactiviteit en mag daarnaast een onbeperkt aantal nevenactiviteiten opgeven. Belangrijk detail: die activiteiten bestaan per register. De KBO-activiteiten, de BTW-activiteiten (geregistreerd door de FOD Financiën) en de RSZ-activiteiten (voor werkgevers) zijn drie aparte lijsten die niet altijd overeenstemmen.
Zo is een NACE-code opgebouwd
Een NACE-code is een boomstructuur. Elk extra cijfer maakt de omschrijving specifieker. Neem de code van een softwarebedrijf, 62.100:
| Niveau | Code | Omschrijving |
|---|---|---|
| Sectie (letter) | K | Telecommunicatie, computerprogrammering, consultancy en informatiediensten |
| Afdeling (2 cijfers) | 62 | Computerprogrammering, consultancy en aanverwante activiteiten |
| Groep (3 cijfers) | 62.1 | Ontwerpen van computerprogramma's |
| Klasse (4 cijfers) | 62.10 | Ontwerpen van computerprogramma's (Europees niveau) |
| Subklasse (5 cijfers) | 62.100 | Ontwerpen van computerprogramma's (Belgische verfijning) |
De eerste vier cijfers zijn Europees en dus identiek in Nederland, Frankrijk of Duitsland. Het vijfde cijfer is Belgisch. Bij sommige klassen is die verfijning nuttig: 41.00 (bouw van gebouwen) splitst in België op in 41.001 (residentiële gebouwen), 41.002 (kantoorgebouwen) en 41.003 (andere niet-residentiële gebouwen). Bij andere klassen is het vijfde cijfer gewoon een 0. In de praktijk spreekt bijna iedereen over de klasse met vier cijfers.
Voorbeelden van veelvoorkomende codes
De volledige nomenclatuur telt honderden klassen. Deze tien komt u in Belgische dossiers het vaakst tegen (voorbeelden van veelvoorkomende codes, NACE-BEL 2025, klasse):
| Klasse | Omschrijving | Typische onderneming |
|---|---|---|
| 41.00 | Burgerlijke en utiliteitsbouw | Algemene aannemer, bouwpromotor |
| 43.22 | Loodgieterswerk, installatie van verwarming en klimaatregeling | Loodgieter, verwarmingsinstallateur |
| 47.11 | Niet-gespecialiseerde detailhandel waarbij voedingsmiddelen overheersen | Supermarkt, buurtwinkel |
| 49.41 | Goederenvervoer over de weg | Transportbedrijf, koerier |
| 56.11 | Activiteiten van restaurants | Restaurant, brasserie, snackbar |
| 62.10 | Ontwerpen van computerprogramma's | Softwarebedrijf, freelance developer |
| 64.21 | Activiteiten van holdings | Holding, familiale patrimoniumvennootschap |
| 68.20 | Verhuur en exploitatie van eigen of geleased onroerend goed | Vastgoedvennootschap, verhuurder |
| 70.20 | Adviesbureaus op het gebied van bedrijfsvoering en managementadvies | Consultant, managementvennootschap |
| 71.12 | Activiteiten van ingenieurs en aanverwante technische adviseurs | Studiebureau, ingenieursbureau |
De NACE-code van een bedrijf opzoeken
De officiële bron is de Kruispuntbank van Ondernemingen. Zoek het bedrijf in KBO Public Search op naam of ondernemingsnummer (hoe u dat nummer vindt, leest u in ons artikel over het KBO-nummer) en scrol naar het onderdeel activiteiten. U ziet drie blokken: de BTW-activiteiten, de RSZ-activiteiten en de KBO-activiteiten. Bij elke code staat "hoofdactiviteit" of "nevenactiviteit", de versie van de nomenclatuur en de datum sinds wanneer de activiteit geldt. Die datum zegt vaak meer dan de code zelf.
Wilt u de activiteit meteen naast de cijfers zien, dan zoekt u het bedrijf op Jaarrekening.be. Het tabblad Overzicht toont de NACE-activiteiten en de sector waarin het bedrijf is ingedeeld, samen met de rechtsvorm, de juridische situatie, de bestuurders en de kerncijfers uit de laatste jaarrekening. Zo merkt u in één oogopslag wanneer een "consultancybedrijf" eigenlijk vastgoed verhuurt of een "bouwbedrijf" geen personeel heeft.
Bedrijven zoeken op NACE-code
De omgekeerde vraag komt minstens even vaak voor: welke bedrijven doen een bepaalde activiteit? Dat verloopt in twee stappen.
- Vind de juiste code. Op de pagina NACE-code opzoeken typt u een trefwoord zoals "loodgieter" of "software", of het begin van een code (zonder punt, bijvoorbeeld 4322). U krijgt de bijhorende codes met hun omschrijving in NACE-BEL 2025, tot op het niveau van de Belgische subklasse.
- Filter de bedrijven. Met Geavanceerd zoeken (Pro) selecteert u een sector en een regio en combineert u die met financiële criteria: omzet, winst, eigen vermogen, aantal werknemers of juridische toestand. Het resultaat exporteert u naar Excel. Liever visueel? De kaart toont bedrijven per sector in een gemeente of provincie.
Staat u al op de pagina van een bedrijf, dan toont het tabblad Gelijkaardige bedrijven meteen de sectorgenoten.
Waarom NACE-codes niet altijd kloppen
Behandel een NACE-code als een indicatie, niet als bewijs. Daar zijn drie redenen voor.
- Codes worden bij de oprichting gekozen. Veel oprichters laten via het ondernemingsloket tientallen codes registreren "om later niets te moeten aanpassen". Een schrijnwerker met 30 nevenactiviteiten, van webdesign tot detailhandel in bloemen, is geen uitzondering.
- Codes worden zelden bijgewerkt. Een bedrijf dat is gestart als webshop en intussen een groothandel is geworden, draagt vaak nog jaren de oude hoofdactiviteit. Er is geen automatische controle.
- Registers verschillen. De KBO-, BTW- en RSZ-activiteiten worden apart beheerd. Het gebeurt dat de KBO "restaurant" zegt terwijl de BTW-administratie "catering" registreerde. Welke lijst "juist" is, hangt af van wie ze het laatst heeft aangepast.
Waarvoor gebruikt u NACE-codes?
Prospectie
Wie installatiebedrijven in Limburg wil benaderen, filtert op klasse 43.22 en de provincie en heeft in enkele minuten een lijst met naam, adres en omvang. Koppel daar een minimum aan omzet of personeel aan en u belt enkel bedrijven die uw product ook kunnen betalen. Hoe u die koopkracht van een prospect inschat, leest u in een apart artikel.
Benchmarking
Wilt u weten of een marge van 8 procent goed is, dan heeft u een referentiegroep nodig. Bedrijven met dezelfde NACE-klasse en een vergelijkbare omvang zijn daarvoor het beste vertrekpunt. Zo vergelijkt u uw eigen cijfers of die van een concurrent met wat in de sector normaal is, in plaats van met een buikgevoel.
Compliance en subsidies
Sommige regels haken rechtstreeks in op NACE-codes: de inhoudingsplicht geldt voor bouwactiviteiten, bepaalde vergunningen en verzekeringen zijn gekoppeld aan een activiteit, en Vlaamse of Waalse steunmaatregelen sluiten sectoren uit of toe op basis van de code. Voor banken en accountants is de activiteit bovendien een vast onderdeel van het KYC-dossier.
Uw eigen NACE-code wijzigen
Doet u intussen iets anders dan wat in de KBO staat, pas uw activiteiten dan aan. Dat gebeurt via een erkend ondernemingsloket (Acerta, Liantis, Partena, Securex, Xerius en anderen), tegen een vaste wettelijke vergoeding per wijziging van rond de honderd euro. Het loket registreert de nieuwe KBO-activiteiten en kan tegelijk uw BTW-activiteiten bij de FOD Financiën laten aanpassen. De RSZ-activiteit bepaalt de RSZ zelf op basis van uw aangiftes.
Kies één hoofdactiviteit die echt uw kernactiviteit is, want die bepaalt in welke sector statistieken, kredietverzekeraars en prospectietools u plaatsen. En hou de lijst met nevenactiviteiten kort: voor sommige activiteiten (bouw, horeca, vervoer) gelden vergunnings- of kwalificatievereisten die het loket controleert.
Samengevat
Een NACE-code zegt in vijf cijfers wat een bedrijf doet, volgens de nomenclatuur NACE-BEL 2025. De codes van een bedrijf vindt u in de KBO en op het tabblad Overzicht van Jaarrekening.be, de bedrijven achter een code vindt u via de NACE-code zoekpagina, Geavanceerd zoeken en de kaart. Gebruik ze om te prospecteren, te benchmarken en klanten te controleren, maar vertrouw ze nooit blind: een code is gekozen bij de oprichting en zelden bijgewerkt. De jaarrekening en de website vertellen wat het bedrijf vandaag echt doet.
