Uw boekhouder belt met goed nieuws: "Proficiat, u heeft dit jaar €50.000 winst gemaakt!" U opent uw bank-app en ziet... €2.000. Waar is al dat geld naartoe? En moet u nu belastingen betalen op geld dat u niet heeft? Welkom bij het klassieke verschil tussen winst en cashflow.
Veel mensen trappen in dezelfde val: ze staren zich blind op de regel winst (nettoresultaat). Maar als u écht wilt weten of een bedrijf gezond is, of dat van uzelf, moet u de cashflow begrijpen.
Winst is een mening, cash is een feit
Er is een oud gezegde in de financiële wereld: "Turnover is vanity, profit is sanity, cash is reality." Het fundamentele verschil tussen winst en cash is tijd.
- Winst wordt geboekt op het moment dat u de factuur stuurt (en de kost op het moment dat u de factuur van uw leverancier ontvangt).
- Cash is er pas op het moment dat de klant effectief betaalt.
Stel: u verkoopt in december voor €100.000 aan goederen en stuurt de factuur met 60 dagen betalingstermijn, het wettelijke maximum tussen ondernemingen in België.
| Moment | Boekhouding (winst) | Bankrekening (cash) |
|---|---|---|
| December 2025 | +€100.000 (telt mee voor de belastingen van 2025) | €0 |
| Februari 2026 | Geen verandering | +€100.000 (klant betaalt) |
Rekenvoorbeeld: van winst naar cashflow
De boekhoudkundige winst bevat ook kosten waarvoor geen euro de deur uitgaat: afschrijvingen (de machine is jaren geleden betaald, maar de kost wordt gespreid), waardeverminderingen (een dubieuze klant die u afboekt) en voorzieningen (een reserve voor een mogelijke schadeclaim). Tel die terug bij de nettowinst en u krijgt de eenvoudige cashflow, het cijfer dat u ook op Jaarrekening.be terugvindt.
Terug naar de ondernemer uit de inleiding, met 50.000 euro winst en bijna niets op de rekening:
| Van winst naar bankrekening | Bedrag |
|---|---|
| Nettowinst | €50.000 |
| + Afschrijvingen op machines en bestelwagen | €30.000 |
| + Voorzieningen en waardeverminderingen | €5.000 |
| = Cashflow | €85.000 |
| Nieuwe CNC-machine gekocht (investering) | -€45.000 |
| Kapitaalaflossing banklening | -€20.000 |
| Klanten die nog niet betaald hebben (stijging handelsvorderingen) | -€40.000 |
| Extra voorraad in het magazijn | -€15.000 |
| = Verandering op de bankrekening | -€35.000 |
De cashflow van 85.000 euro is prima. Alleen ging er 65.000 euro naar een machine en de bank, en zit er 55.000 euro vast bij klanten en in het magazijn. Resultaat: winst op papier, maar de rekening daalde met 35.000 euro. Geen van die vier posten staat in de resultatenrekening. U vindt ze allemaal op de balans.
Waar het geld naartoe gaat: werkkapitaal
Het geld dat vastzit tussen het moment van aankoop en het moment dat de klant betaalt, heet het werkkapitaal. Ziet u een bedrijf met hoge winst maar dalende cash, dan zit het geld meestal in twee zwarte gaten:
| Zwart gat | Waar te checken | Wat het betekent |
|---|---|---|
| Klanten die traag betalen | Balanspost handelsvorderingen en het klantenkrediet in dagen (DSO) op Kerncijfers | Het bedrijf speelt bankier voor zijn klanten. Boven 60 dagen is dat een waarschuwing. |
| Magazijn vol onverkochte stock | Balanspost voorraden | Dood geld: betaald aan leveranciers, maar nog niet omgezet in facturen. |
Daar komen de twee posten uit het rekenvoorbeeld bij die niets met werkkapitaal te maken hebben: investeringen (zichtbaar als capex en als stijging van de materiële vaste activa) en aflossingen van leningen (de schulden op lange termijn dalen). Beide zijn vaak gezond, maar ze slokken wel cash op. Hoe lang klanten gemiddeld wachten met betalen, berekent u in de DSO-check.
Cashflow lezen op Jaarrekening.be
Zoek een bedrijf op via de zoekfunctie en open het tabblad Financiële kerncijfers. Vier cijfers vertellen samen het cashverhaal:
- Winst (nettoresultaat): het boekhoudkundige eindcijfer.
- Cashflow: nettowinst plus afschrijvingen, waardeverminderingen en voorzieningen. Ligt die structureel ver boven de winst, dan investeert het bedrijf zwaar. Ligt ze eronder of is ze negatief, dan verbrandt het bedrijf geld.
- Liquide middelen: de échte bankstand op balansdatum. Vergelijk met vorig jaar: stijgt of daalt ze?
- Liquiditeit (current ratio): vlottende activa gedeeld door schulden op korte termijn.
Waarom cashrijke bedrijven koning zijn
In tijden van hoge rente en economische onzekerheid geldt cash is king. Een bedrijf dat elk jaar meer cash genereert dan het uitgeeft, en niet alleen boekhoudkundige winst, kan:
- zijn leveranciers sneller betalen en daar korting voor krijgen,
- investeren zonder naar de bank te moeten,
- concurrenten overnemen die in ademnood zitten,
- dividenden uitkeren aan de aandeelhouders.
Het omgekeerde profiel (winst op papier, lege rekening, oplopende schulden aan leveranciers, RSZ en fiscus) is precies het profiel dat u een paar jaar later in de faillissementsstatistieken terugvindt.
Conclusie: trap niet in de winst-illusie
Bent u leverancier en gaat u een groot contract aan? Kijk niet alleen naar de winst van uw klant. Een klant kan miljoenen winst maken, maar als hij zijn eigen facturen pas na 90 dagen betaalt omdat hij geen cash heeft, brengt hij u in de problemen. De risicoanalyse zet winst, cashflow en liquiditeit voor u naast elkaar.
