Een bedrijf dat zelf 90 dagen wacht op het geld van zijn klanten, kan u moeilijk binnen 30 dagen betalen. Om dat risico te meten, gebruikt de financiële wereld de DSO (Days Sales Outstanding, in het Nederlands klantenkrediet) en zijn spiegelbeeld, de DPO of het leverancierskrediet. In dit artikel leert u beide berekenen, aflezen op Jaarrekening.be en interpreteren.
Wat is DSO (klantenkrediet)?
U weet wellicht al dat een bedrijf met winst toch zonder cash kan zitten (zo niet, lees dan winst versus cashflow). De grootste oorzaak zijn trage betalingen: de omzet staat in de boeken, maar het geld zit bij de klanten. De DSO drukt dat uit in dagen: hoeveel dagen omzet zit er gemiddeld vast in openstaande facturen?
Een DSO van 60 betekent dat een factuur gemiddeld twee maanden openstaat. Hoe hoger het getal, hoe meer werkkapitaal het bedrijf nodig heeft om die wachttijd te overbruggen, en hoe groter de kans dat het zelf zijn betalingen begint uit te stellen.
DSO berekenen: de formule
- Handelsvorderingen: het totaal van de facturen die het bedrijf nog moet ontvangen op balansdatum. Te vinden op de balans, actiefzijde, bij de vorderingen op ten hoogste één jaar.
- Omzet incl. BTW: de omzet uit de resultatenrekening staat exclusief BTW, maar de openstaande facturen zijn inclusief BTW. Om appelen met appelen te vergelijken, verhoogt u de omzet met de BTW (meestal 21%). Doet u dat niet, dan overschat u de DSO met een vijfde.
Rekenvoorbeeld
Stel, u analyseert een potentiële klant, Vastgoed XYZ BV, die een volledig schema neerlegt.
| Post | Waarde (afgerond) |
|---|---|
| Omzet excl. BTW | €3.000.000 |
| Omzet incl. 21% BTW | €3.630.000 |
| Handelsvorderingen | €600.000 |
600.000 / 3.630.000 = 0,165. Maal 365 = 60 dagen. Vastgoed XYZ wacht gemiddeld twee maanden op zijn geld. Niet elke omzet is belast aan 21% (renovatie aan 6%, export aan 0%), dus het resultaat is een benadering, maar voor een risico-inschatting volstaat dat ruimschoots.
Geen omzet in de jaarrekening? Brutomarge als ruwe proxy
Kleine vennootschappen leggen een verkort schema of microschema neer en publiceren hun omzet niet, wel de brutomarge (omzet plus andere opbrengsten, min handelsgoederen en diensten en diverse goederen). U kunt de brutomarge als noemer gebruiken, maar omdat ze een stuk kleiner is dan de omzet, wordt het aantal dagen fors overschat. Een handelaar met een brutomarge van 30% van zijn omzet krijgt zo een DSO die drie keer te hoog is.
Waar vindt u DSO en DPO op Jaarrekening.be?
U hoeft de formule niet zelf toe te passen. Zoek het bedrijf op op naam of BTW-nummer en ga naar het tabblad "Financiële kerncijfers". Onder efficiëntie staan "Klantenkrediet (dagen)" en "Leverancierskrediet (dagen)" berekend voor elk beschikbaar boekjaar, met een grafiek. De handelsvorderingen, handelsschulden en (indien gepubliceerd) de omzet staan op hetzelfde tabblad, als u wilt narekenen.
Wanneer is een DSO te hoog?
Plaats de DSO altijd in de context van de sector. Een aannemer die voor overheden werkt, heeft structureel een hogere DSO dan een webshop die vooraf betaald wordt. Voor de Belgische B2B-markt gelden deze richtwaarden:
| Klantenkrediet (DSO) | Betekenis | Uw actie |
|---|---|---|
| < 30 dagen | Uitstekend | Strak debiteurenbeleid of werkt met voorschotten. Cash komt vlot binnen. |
| 30 tot 45 dagen | Normaal | De standaardtermijn van 30 dagen plus wat uitloop. Geen actie nodig. |
| 45 tot 60 dagen | Opletten | De cashflow staat onder druk. Check het leverancierskrediet en de liquide middelen. |
| > 60 dagen | Rode vlag | Boven de wettelijke maximumtermijn. Structureel incassoprobleem of onverantwoord lange termijnen. Kortere termijn of voorschot vragen. |
Die grens van 60 dagen is niet toevallig: sinds 1 februari 2022 is de wettelijke maximale betalingstermijn tussen ondernemingen in België 60 dagen (wet van 14 augustus 2021). Spreken partijen niets af, dan geldt 30 dagen. Een bedrijf dat gemiddeld meer dan 60 dagen wacht op zijn geld, heeft dus klanten die de wet overtreden, of een debiteurenbeheer dat niet werkt.
DPO: het leverancierskrediet, het signaal dat voor u telt
De DSO vertelt u hoe snel een bedrijf betaald wordt. Als leverancier wilt u vooral weten hoe snel het bedrijf zélf betaalt. Dat is de DPO (Days Payable Outstanding) of het leverancierskrediet: het aantal dagen dat een factuur van een leverancier gemiddeld openstaat.
De handelsschulden staan op de passiefzijde van de balans (schulden op ten hoogste één jaar). De aankopen zijn de handelsgoederen plus diensten en diverse goederen uit de resultatenrekening. Op Jaarrekening.be staat het resultaat kant-en-klaar als "Leverancierskrediet (dagen)".
| Leverancierskrediet (DPO) | Betekenis | Uw actie |
|---|---|---|
| < 30 dagen | Betaalt vlot | Goede klant. Hier kunt u zelfs een korting voor contante betaling overwegen. |
| 30 tot 60 dagen | Normaal | Binnen de wettelijke termijn. Reken op betaling rond de vervaldag. |
| 60 tot 90 dagen | Opletten | Structureel boven de wettelijke termijn. Reken op minstens één herinnering per factuur. |
| > 90 dagen | Rode vlag | Financiert zich op de rug van leveranciers. Enkel leveren met voorschot of kredietverzekering. |
Een hoog leverancierskrediet heeft twee mogelijke verklaringen. Ofwel is het bedrijf groot genoeg om zijn leveranciers lange termijnen op te leggen (denk aan retailketens), ofwel heeft het geen geld en schuift het de betalingen voor zich uit. In beide gevallen bent u degene die wacht. Het verschil ziet u aan de liquide middelen en de current ratio op hetzelfde tabblad: veel cash en een lange DPO is machtsmisbruik, weinig cash en een lange DPO is gevaar. Hoe u die ratio leest, staat in liquiditeit en current ratio berekenen.
Wat doet u met een hoge DSO of DPO?
Is het klantenkrediet van uw klant 60 dagen en uw betalingstermijn 30, dan moet u een maand voorfinancieren. Dat is een renteloze lening aan uw klant. Enkele opties:
- Voorschot of kortere termijn bij nieuwe klanten met een leverancierskrediet boven 60 dagen. Contractueel mag u tot 60 dagen afspreken, korter mag altijd.
- Kredietlimiet per klant: op het tabblad "Overzicht" toont Jaarrekening.be een kredietlimietsuggestie op basis van de jaarrekening. Combineer die met de DPO om te bepalen hoeveel openstaand saldo u toelaat.
- Opvolgen: als Pro-gebruiker volgt u uw grootste klanten en krijgt u een e-mail bij elke nieuwe jaarrekening, zodat u de evolutie van het klanten- en leverancierskrediet jaarlijks herbekijkt.
- Verkoopargument: helpt u bedrijven sneller factureren of incasseren? Dan is een klant met een DSO van 70 dagen uw ideale prospect. Meer daarover in prospect kwalificeren met de jaarrekening.
Samengevat
DSO berekenen is eenvoudig: handelsvorderingen gedeeld door de omzet inclusief BTW, maal 365. Maar rekenen hoeft niet: op het tabblad Financiële kerncijfers staan klantenkrediet en leverancierskrediet in dagen, over meerdere jaren. Onthoud twee grenzen: 60 dagen is de wettelijke maximumtermijn tussen bedrijven, en een leverancierskrediet boven 90 dagen betekent dat u alleen nog met voorschot levert. Combineer beide getallen met de liquide middelen en u ziet in één minuut of een klant een cashflowrisico is. Ontdek ook de andere signalen van een naderend faillissement die u gratis kunt checken.
