Winst zegt op zich niet zoveel. 100.000 euro winst is fantastisch voor een bedrijf waar de eigenaars 300.000 euro in gestoken hebben, en behoorlijk mager als er 5 miljoen euro eigen vermogen tegenover staat. De return on equity (ROE) zet de winst af tegen het eigen vermogen en vertelt u hoe hard het geld van de eigenaars werkt.
Wat is return on equity?
Return on equity, in het Nederlands rendement op eigen vermogen, meet hoeveel winst een bedrijf maakt per euro die de eigenaars erin hebben zitten. Dat eigen vermogen bestaat uit het kapitaal dat de aandeelhouders hebben ingebracht, plus alle winsten uit het verleden die in de vennootschap zijn gebleven (de reserves en het overgedragen resultaat).
Voor een investeerder is de ROE de eerste vraag: brengt mijn geld hier meer op dan op een spaarrekening of in een staatsbon? Voor u als leverancier, verkoper of kredietcontroleur is het een snelle test van de kwaliteit van het management. Een bedrijf dat jaar na jaar een degelijke ROE haalt, verdient zijn geld efficiënt en heeft de ruimte om tegenslagen op te vangen. Een bedrijf met een ROE rond nul houdt kapitaal vast zonder er iets mee te doen.
De formule van de ROE
ROE = (nettowinst / eigen vermogen) x 100
De twee cijfers die u nodig heeft, staan in elke Belgische jaarrekening:
- Nettowinst: de winst (of het verlies) van het boekjaar na belastingen, onderaan de resultatenrekening (code 9904). Dit is het resultaat dat overblijft voor de aandeelhouders.
- Eigen vermogen: het totaal van de passivarubriek eigen vermogen (code 10/15) op de balans: kapitaal, uitgiftepremies, herwaarderingsmeerwaarden, reserves en overgedragen resultaat.
Analisten gebruiken soms het gemiddelde eigen vermogen van het begin en het einde van het boekjaar, omdat de winst over het hele jaar wordt opgebouwd. Voor een snelle check volstaat het eigen vermogen op de balansdatum. Belangrijk is vooral dat u elk jaar dezelfde methode gebruikt, anders vergelijkt u appelen met peren.
Rekenvoorbeeld
Stel dat een installatiebedrijf in 2025 een nettowinst boekt van 150.000 euro en op 31 december een eigen vermogen heeft van 1.000.000 euro.
| Gegeven | Waarde |
|---|---|
| Nettowinst (code 9904) | €150.000 |
| Eigen vermogen (code 10/15) | €1.000.000 |
| ROE | 150.000 / 1.000.000 x 100 = 15% |
Voor elke 100 euro die de eigenaars in de zaak hebben zitten, is er dit jaar 15 euro winst bijgekomen. Ter vergelijking: een spaarrekening of staatsbon bracht in 2025 zo'n 2 tot 3% op. Het bedrijf verdient dus ruim de risicopremie die een ondernemer mag verwachten.
Draai het voorbeeld eens om. Stel dat hetzelfde bedrijf dezelfde 150.000 euro winst maakt, maar met slechts 200.000 euro eigen vermogen en 1,5 miljoen euro schulden. De ROE springt dan naar 75%. Klinkt beter, maar is het dat ook? Daar komen we straks op terug.
Wat is een goede ROE?
Er bestaat geen wettelijke norm, maar in de praktijk wordt de volgende indeling gebruikt voor Belgische KMO's. Het uitgangspunt: de ROE moet duidelijk hoger liggen dan wat de eigenaar risicoloos zou krijgen op een spaarrekening, want ondernemen brengt risico mee.
| ROE | Beoordeling | Wat het betekent |
|---|---|---|
| Meer dan 15% | Uitstekend | Sterk rendement. Check wel of het niet komt door een heel klein eigen vermogen. |
| 10% tot 15% | Goed | De vuistregel voor een gezonde KMO: winstgevend en degelijk gefinancierd. |
| 5% tot 10% | Matig | Stabiel, maar het kapitaal rendeert amper beter dan een veilige belegging. Normaal voor kapitaalintensieve sectoren. |
| 0% tot 5% | Zwak | Het bedrijf maakt nauwelijks winst op zijn eigen middelen. Vraag u af waarom. |
| Negatief | Verlies | Het eigen vermogen krimpt. Bij meerdere verliesjaren op rij dreigt een negatief eigen vermogen. |
Vergelijk binnen de sector
De cijfers hierboven zijn een algemene richtlijn. Een consultancybureau of softwarebedrijf heeft weinig kapitaal nodig en haalt makkelijk 20 tot 30%. Een transportbedrijf of een fabrikant met dure machines moet veel eigen vermogen aanhouden en is met 8% al goed bezig. Vergelijk een bedrijf daarom altijd met soortgelijke spelers, bijvoorbeeld bedrijven met dezelfde NACE-code. Op Jaarrekening.be helpt het tabblad Gelijkaardige bedrijven u om die vergelijkingsgroep snel te vinden.
Kijk naar meerdere jaren
Eén jaar zegt weinig. Een eenmalige meerwaarde op de verkoop van een pand kan de ROE een jaar lang opblazen, en een grote afschrijving of een herstructurering kan ze een jaar drukken. Kijk naar drie tot vijf boekjaren: een stabiele ROE van 12% is meer waard dan een reeks van 30%, 2%, 25% en 1%.
Waarom een hoge ROE een waarschuwing kan zijn
Terug naar het omgekeerde voorbeeld: 150.000 euro winst op 200.000 euro eigen vermogen, goed voor een ROE van 75%. Dat bedrijf heeft geen betere producten of scherper management dan het bedrijf met 15%. Het heeft gewoon weinig eigen vermogen en veel schulden. De noemer van de breuk is klein, dus het percentage is groot.
Dit heet de hefboomwerking van schulden. Zolang het bedrijf meer verdient met het geleende geld dan het aan interest betaalt, stuwt de hefboom de ROE omhoog. Maar de hefboom werkt in twee richtingen: valt de winst een jaar weg, dan blijven de interesten en aflossingen wel lopen, en een eigen vermogen van 200.000 euro is snel opgesoupeerd.
Combineer ROE met solvabiliteit
Lees de ROE daarom altijd samen met de solvabiliteitsratio (eigen vermogen gedeeld door het balanstotaal). Die vertelt u hoe groot de noemer eigenlijk is. Met onze gezondheidsscore-tool rekent u ze in enkele seconden uit.
| Combinatie | Beoordeling | Wat het betekent |
|---|---|---|
| ROE boven 10%, solvabiliteit boven 30% | Sterk | Winstgevend en met eigen middelen gefinancierd. De ideale klant of partner. |
| ROE boven 20%, solvabiliteit onder 15% | Opletten | Het rendement komt uit de hefboom van schulden. Eén slecht jaar kan zwaar doorwegen. |
| ROE onder 5%, solvabiliteit boven 30% | Veilig maar traag | Veel reserves, weinig rendement. Vaak een oudere KMO die kapitaal oppot. Laag kredietrisico. |
| ROE onder 5%, solvabiliteit onder 15% | Vermijden | Weinig winst én weinig buffer. Structurele problemen, zeker als de trend al enkele jaren aanhoudt. |
Let ook op de kwaliteit van de winst
De teller verdient evenveel aandacht als de noemer. Winst is een boekhoudkundig cijfer: een bedrijf kan winst tonen en toch geen cash hebben, zoals we uitleggen in winst versus cashflow. Kijk daarom ook naar de EBITDA en de cashflow. Een mooie ROE die vooral uit uitzonderlijke opbrengsten komt, is volgend jaar weg.
ROE opzoeken op Jaarrekening.be
U hoeft de formule niet zelf toe te passen. Zo vindt u de ROE van elk Belgisch bedrijf dat een jaarrekening neerlegt:
- Zoek het bedrijf op via de naam of het ondernemingsnummer.
- Open het tabblad Financiële kerncijfers.
- Ga naar het blok rentabiliteit. Daar staat de ROE naast de bruto- en nettorentabiliteit, per boekjaar en met een grafiek van de evolutie.
- Scroll naar solvabiliteit op hetzelfde tabblad om de combinatie uit de tabel hierboven te maken.
Samengevat
De return on equity is een test van efficiëntie: hoeveel winst haalt het bedrijf uit het geld van zijn eigenaars? Bereken ze als nettowinst gedeeld door eigen vermogen, mik voor een KMO op 10 tot 15%, en vergelijk over meerdere jaren en binnen de sector.
Maar laat u niet verblinden door een spectaculair percentage. Een ROE van 50% op een flinterdun eigen vermogen is geen bewijs van sterk management maar van een grote hefboom. Leg de ROE altijd naast de solvabiliteit, en u weet binnen de minuut of u met een winstmachine of met een kaartenhuis te maken hebt.
